Zaniedbania i zapóźnienie, jakie w ciągu wielu lat nawarstwiły się na obszarach wiejskich w Polsce osiągnęły w pewnym momencie niepokojący poziom, który zaczął wręcz zagrażać dalszemu rozwojowi naszego kraju i stał się najbardziej złożonym i najtrudniejszym problemem społeczno – ekonomicznym. Rozwój wsi i rolnictwa w Polsce w długim okresie czasu musiał uwzględniać zarówno tendencje w skali globalnej, jak i skali Unii Europejskiej. Przystąpienie Polski do tej organizacji i włączenie rolnictwa naszego kraju do Wspólnej Polityki Rolnej i polityki strukturalnej UE stało się drogą wyjścia z tej trudnej sytuacji. Eksperci, w początkowym etapie integracji Polski z UE oszacowali, iż wielkość transferów na rzecz producentów rolnych w Polsce z tytułu różnych programów Wspólnej Polityki Rolnej wyniesie około 3-4 mld euro rocznie. Instytucją zarządzającą programami unijnymi było Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, a zaangażowane w ich realizację były ponadto: Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa oraz samorządy województw. Od samego początku mieszkańcy wsi i rolnicy polscy chętnie korzystają ze znacznego wsparcia finansowego, jakie oferuje im Unia Europejska.

Program SAPARD to Przedakcesyjny Instrument Wspierania Rolnictwa i Obszarów Wiejskich, który był podstawowym źródłem finansowania przez UE, wspierającym rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich w krajach kandydujących. Głównym jego celem było wdrożenie dorobku prawnego Wspólnoty dotyczącego Wspólnej Polityki Rolnej oraz ułatwienie dostosowania się sektora rolnego i obszarów wiejskich do standardów unijnych. Program ten obejmował lata 2000-2006, natomiast po akcesji jego działania miały zostać przesunięte do programów operacyjnych funduszy strukturalnych, a w szczególności Sekcji Orientacji Funduszu. Strona polska przygotowała Program Operacyjny SAPARD, który został zatwierdzony przez Komisję Europejską 18.10.2000 roku, a który obejmował realizację następujących działań:

- poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych i rybnych,
- inwestycje w gospodarstwach rolnych,
- rozwój i poprawa infrastruktury obszarów wiejskich,
- różnicowanie działalności gospodarczej na obszarach wiejskich,
- szkolenia zawodowe,
- pomoc techniczna.

Wdrażanie SAPARD-u rozpoczęto w lipcu 2002 roku. W jego ramach złożono sporo wniosków o pomoc finansową, którą wypłacono do końca 2006 roku. Dotacje unijne. W latach 2004-2006 rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich w Polsce wspierane były dwoma strumieniami środków finansowych: instrumentami stosowanymi w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (I i II filar WPR) oraz działaniami strukturalnymi, finansowanymi z Funduszy Strukturalnych UE. Pod pojęciem funduszy strukturalnych UE rozumie się Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Funduszu Społeczny oraz czasem Fundusz Spójności.. Pomoc dla Polski w latach 2004-2006 nosiła nazwę Narodowego Planu Rozwoju; środki na jej sfinansowanie pochodziły z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji w Rolnictwie – Sekcji Orientacji oraz ze środków krajowych; a głównym jej elementem był Sektorowy Program Operacyjny „Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego i rozwój obszarów wiejskich”, w ramach którego środki skierowano na trzy priorytety:

- wspieranie zmian i dostosowań w sektorze rolno-żywnościowym: inwestycje w gospodarstwach rolnych; ułatwienie startu młodym rolnikom; renty strukturalne; poprawa przetwórstwa i marketingu artykułów rolnych.

- zrównoważony rozwój obszarów wiejskich: odnowa wsi i dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej; różnicowanie działalności rolniczej i zbliżonej do rolnictwa w celu zapewnienia alternatywnych źródeł dochodów; scalanie gruntów; rozwój i ulepszenie infrastruktury związanej z rolnictwem.

- pomoc techniczna.

Część środków tego Programu została także skierowana na uzupełnienie dopłat bezpośrednich, a także sfinansowanie niektórych działań programu SAPARD.

Zainteresowanie ze strony uprawnionych do korzystania z pomocy tegoż Programu było niezwykle duże i znacznie przekroczyło jego możliwości budżetowe. W związku z tym zadecydowano, iż większość instrumentów pomocy tego Programu będzie realizowana w ramach kolejnego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Tekst monitorowany i opracowany dla AgroLinia.pl