| |
Rolnictwo - szansa rodzimej gospodarki
Gospodarka narodowa to ogół działalności gospodarczej podejmowanej na terenie danego kraju. Dzieli się ona na sektory, a rolnictwo zaliczane jest do sektora pierwszego wraz z leśnictwem i rybołówstwem. Rolnictwo to dział gospodarki, którego głównym zadaniem jest dostarczanie żywności, bądź to do bezpośredniej konsumpcji, bądź po jej przetworzeniu. Pełni tym samym trzy zasadnicze funkcje: ekonomiczną – udział w tworzeniu PKB, społeczną – tworzenie miejsc pracy i przestrzenną – przekształcanie krajobrazu naturalnego w rolniczy. Działalność rolnicza natomiast to wszelkie przedsięwzięcia związane z tymi czynnościami obejmująca: uprawę rolną, warzywnictwo, sadownictwo, kwiaciarstwo, hodowlę i nasiennictwo roślin rolniczych ogrodniczych, chów i hodowlę zwierząt. Rolnictwo może być także rozpatrywane w szerszym znaczeniu, gdzie do powyższych zadań podstawowych dodaje się przetwórstwo produktów roślinnych i zwierzęcych oraz działalność rolniczych jednostek usługowych.
Z kolei rolnictwo w najszerszym znaczeniu objęte jest pojęciem kompleksu gospodarki żywnościowej i obejmuje ponadto przemysły produkujące środki produkcji dla rolnictwa, a także handel rolny, obrót artykułami żywnościowymi oraz gastronomię. Warunki rozwoju rolnictwa zależą od czynników produkcji: pracy, kapitału i ziemi. Najważniejsze jednak to warunki przyrodnicze, do których zalicza się przede wszystkim: warunki klimatyczne (wielkość opadów atmosferycznych, kierunki wiatrów, ciśnienie, wilgotność), warunki glebowe, warunki wodne, ukształtowanie powierzchni, a także warunki ekonomiczne: poziom uprzemysłowienia kraju, polityka rolna państwa, struktura agrarna, forma własności ziemi, zagęszczenie i rozwój komunikacji, kwalifikacje rolnika, poziom kultury rolnej, stosowanie środków ochrony roślin, mechanizacja rolnictwa, stosowanie nowych odmian plennych.
Główny podział rolnictwa dokonuje się ze względu na wielkość nakładów i wyróżnić tu można: rolnictwo intensywne (uprzemysłowione) charakteryzujące się dużymi nakładami kapitału i pracy żywej lub uprzedmiotowionej, w celu uzyskania wysokich plonów oraz ekstensywne (tradycyjne), w którym ponosi się niewielkie nakłady pracy i kapitału, a tym samym uzyskuje się niskie plony z jednostki. W ramach innego podziału wyodrębnia się rolnictwo: pierwotne, tradycyjne, rynkowe oraz uspołecznione. Natomiast ze względu na przeznaczenie uzyskiwanych produktów, rolnictwo podzielić można na: naturalne – gdzie produkty przeznaczone są na zaspokojenie potrzeb własnych właściciela i jego rodziny oraz towarowe – produkty przeznacza się tu głównie na sprzedaż. Rolnictwo jest podstawową, a zarazem jedną z najstarszych dziedzin gospodarki. W Polsce, w okresie międzywojennym rolnictwo było głównym działem gospodarki narodowej, a liczba pracowników zatrudnionych w rolnictwie stanowiła znacznie ponad połowę aktywnych zawodowo. Pod koniec 1948 roku głównym zadaniem polityki rolnej było popieranie rozwoju państwowych gospodarstw rolnych (PGR) oraz rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Te działania spowodowały, iż polityka rolna w Polsce, przed okresem transformacji systemowej, nie pozwalała na znaczniejsze zmiany strukturalne w prywatnym sektorze rolnictwa, utrwalając tym samym rozdrobnienie polskiego rolnictwa, co prowadziło do zwiększenia dystansu rozwojowego dzielącego polskiego rolnictwo od rolnictwa krajów wysoko rozwiniętych. Powstałe instytucje: w 1990 roku - Agencja Rynku Rolnego, a w 1992 roku Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa (od 2003 Agencja Nieruchomości Rolnych), których głównym zadaniem było oddziaływanie na rolnictwo, głównie poprzez wyprzedaż lub dzierżawę przejętych przez nią, nierentownych państwowych gospodarstw rolnych.
Rolnictwo polskie charakteryzuje się dużym zróżnicowaniem gospodarstw rolnych, przewagą średniej i niskiej jakości gleb, wysoką liczbą pracujących w rolnictwie oraz niskim użyciem maszyn produkcyjnych. Pomimo to Polska jest znaczących producentem wielu produktów rolniczych, ogrodniczych i pochodzenia zwierzęcego. Jednakże coraz częściej staje się nierentowne. Tekst monitorowany. Opracowany dla AgroLinia.pl
|
|